The Garden of Forking Paths

Monday, May 22, 2006

(ΕΝΑ) ΦΩΣ ΣΤΗΝ ΑΚΡΗ ΤΟΥ ΤΟΥΝΕΛ

Ο γράφων σπούδασε φιλόλογος. Δεν ξέρει ακόμα γιατί το έκανε αυτό. Όταν έπρεπε να διαλέξει με σύνεση προσπαθούσε να τα βγάλει πέρα με την εφηβεία (οι συνέπειες της οποίας είναι ακόμα αισθητές). Στο στρατό επέρασε υπέροχα, ειδικά τον δεύτερο χρόνο (δόκιμος γαρ σε εφεδρικό τάγμα, 5 λεπτά μακριά από το σπίτι του), και μέσα σ' εκείνη την ανεμελιά που καιρός να κάτσει να σκεφτεί το μέλλον του.
Ακολούθως ανεχώρησεν για τας Αθήνας. Τον πρώτο χρόνο και μισό, βασανίστηκε σε παρέες που δεν του ταίριαζαν και χωρίς να ενδιαφέρεται καθόλου για τα μαθήματά (Αρχαία, Νέα, Βυζαντινά, εκτός από μια κλίση που παρετηρήθη στη Γλωσσολογία), κυρίως γιατί αποφάσισε πως τα θεωρεί άχρηστα και ανώφελα, για να μη σας πει και συντηρητικά. Ένιωθε αταίριαστος, πως όλα αυτά κάπως έπρεπε να είναι καλύτερα.
Και ξαφνικά, έγιναν καλύτερα. Τα κομμάτια του παζλ, από μόνα τους, έπεσαν στη θέση τους για να σχηματίσουν μια όμορφη εικόνα. Έγινε μέλος της καλύτερης παρέας φίλων που υπήρξε ποτέ. Τα άτομα που την απάρτιζαν ήταν όλα πολύ ξεχωριστά. Κανένας δεν έμοιαζε με τον άλλο. Είχαν την ωραία της παρέας, την κουλτουριάρα, τη μητέρα-φίλη που τους πρόσεχε, την συντηρητικούλα, το χρυσό το παιδί, τον απίστευτο χιουμορίστα, την party-animal και τέλος τον γράφοντα, ο οποίος λόγω της παράξενής του εφηβείας ήταν λίγο απ'όλα (εκτός από συντηρητικός και party animal). Ο γράφων αναγνωρίζει βεβαίως ότι αποδίδει τον ρόλο του πασπαρτού στον εαυτό του ακριβώς επειδή μιλά για τον εαυτό του, και ότι πιθανότητα αν ζητείτο από άλλο μέλος της παρέας να περιγράψει την κατάσταση, πιθανότατα θα έβγαινε στο φως μια τελείως διαφορετική αντίληψη για τη δομή και τους ρόλους της ομάδας. Ο γράφων επίσης θεωρεί τελείως περιττό να αναφέρει ότι τα όσα συνέβησαν μέσα σ' εκείνη την παρέα δεν διαφέρουν ουδόλως από αυτά που συμβαίνουν σε άλλες φοιτητικές παρέες, ήτοι: παρεξηγήσεις, ενδοπαρεϊκοί έρωτες, εξεταστικές, διακοπές μαζί, κατά καιρούς δέσιμο με ένα μέλος (αυτό το εποχικό δέσιμο, seasonal bonding, προκάλεσε και τον μοναδικό -αναπάντητο- ενδοπαρεϊκό έρωτα του γράφοντα), και κυρίως βραδιές συγκεντρώσεων σε σπίτια (ή, πιο σωστά σε ένα σπίτι, αθάνατη Κερασούντος) για να δούνε κουλτουριάρικες ταινίες αλλά και Fame Story, να τραγουδήσουνε όποτε έπαιζε κιθάρα το golden boy, να παίξουνε trivial pursuit (παιχνίδι με το οποίο ο γράφων είναι εθισμένος), ή άλλες σημαντικές εργασίες όπως το να φτιάξουνε τοστ.
Με την παρέα αυτή ανακάλυψε και την Αθήνα. Τις γωνιές της, τα καφέ, τα βιβλιοπωλεία, τα μπαράκια, τα συνοικιακά σινεμά, την πλατεία Μαβίλλη, την Πλάκα και το Θησείο.
Επίσης για πρώτη φορά έδωσε και σημασία στη σχολή του. Αδυναμία του ήταν πάντα η Γλωσσολογία, αλλά πλέον ήταν επιμελής (αποφοίτησε μάλιστα με ανέλπιστα καλό βαθμό σε σχέση με το πως ξεκίνησε). Κι εκεί που ο κόσμος του είχε ήδη μια φορά ανατραπεί με τη Γλωσσολογία, κάπου στα μέσα της 3ης χρονιάς ήρθε σε επαφή με ένα κλάδο που πολλά βάσανα θα του προκαλούσε μετά: τη θεωρία λογοτεχνίας. Νόμισε ότι ένας νέος κόσμος του ανοίχτηκε, και μετά τα πρώτα του αναγνώσματα, τα σχετικά με την νέα αυτή εμμονή, ένιωσε πως είχε στα χέρια του τα μεθοσολογικά εργαλεία που θα του επέτραπαν για να μιλήσει για εκείνα που τον έκαιγαν: τον εθνικισμό που κυριαρχεί στην κουλτούρα του τόπου του και τις γενικότερες ιδεολογικές συνδηλώσεις της κουλτούρας, την ανάγκη για εκσυγχρονισμό και την υιθέτηση δυτικής νοοτροπίας (γιατί, αν εξαιρέσουμε ένα σύντομο εφηβικό φλερτ με τον αναρχισμό και τον κομμουνισμό, και ένα κάπως μεγαλύτερο νεανικό με τον σοσιαλισμό, ο γράφων κατέληξε στο συμπέρασμα ότι υποστηρίζει την φιλελεύθερη κοινοβουλευτική δημοκρατία, όπως και την παράδοση που κατέστησε δυνατή την ύπαρξη αυτού του τύπου δημοκρατίας: τον Διαφωτισμό). Και ενώ δεν θέλησε να αλλάξει την κατεύθυνση Γλωσσολογίας την οποία είχε ήδη επιλέξει, τα διαβάσματά του στράφηκαν σχεδόν αποκλειστικά στον νέο αυτό κλάδο που τον συνεπήρε.
Αποφοίτησε λοιπόν ο γράφων και αποφάσισε ότι δεν ήθελε να φύγει αμέσως για μεταπτυχιακές σπουδές, όπως επίσης και ότι δεν θα άντεχε να άφηνε την αγαπημένη του: την Αθήνα. Έμεινε λοιπόν, δούλεψε για ενάμιση χρόνο σε ένα υπέροχο περιβάλλον, με καλά λεφτά, όπου γνώρισε ένα σωρό υπέροχους και αξιόλογους ανθρώπους. Συνέχισε όλο αυτό τον καιρό την εξοικείωσή του με τη Θεωρία, και πάντα έθαβε μέσα του μια μικρή φωνή που του έλεγε: -Γράφοντα δεν σε ενοχλεί που δεν βρίσκεις αντικειμενικό έδαφος σ' αυτό τον κλάδο για να στηριχθείς; Δεν σ΄ενοχλεί που το κυριότερο κομμάτι του κλάδου σου (η συμβολή των Γάλλων θεωρητικών) είναι λίγο-πολύ η ακατανόητη φιλοσοφία που πάντα κορόιδευες, και που μάλιστα προσπαθεί να καταλύσει την κληρονομιά του Διαφωτισμού; Και τον ενοχλούσαν τον γράφοντα αυτά, αλλά τα προσπερνούσε ελπίζοντας να βρει στο επόμενο βιβλίο, στον επόμενο θεωρητικό, στο επόμενο άρθρο το στέρεο έδαφος που έψαχνε για να το πατήσει και να μιλήσει για αυτά που τον έκαιγαν μέσα του.
Έκανε λοιπόν αιτήσεις για μεταπτυχιακά αποκλειστικά σ' αυτό το πεδίο. Και ταυτόχρονα, έφτασε ο καιρός να αφήσει και την αγαπημένη του πόλη και να επστρέψει στην Κύπρο. Αυτό έγινε. Και ήρθαν οι απαντήσεις από τα Πανεπιστήμια που, στην πλειονότητά τους θετικές. Κι ενώ ήταν έτοιμος να αποδεχτεί την καλύτερη απ' αυτές (MA in General and Comparative Literature, University of Edinbrough), η φωνή των αμφιβολιών του που ήταν αδύναμη τόσο καιρό, ξαφνικά θέριεψε, έβγαλε χέρια να τον πνίξει. Προσπαθούσε να καταλάβει αν θα άντεχε μια ζωή χωρίς να μπορεί να καταλήξει σε συμπέρασμα για τις επισημολογικές προδιαγραφές του αντικειμένου του. Και για πολύ καιρό βάλτωσε. Όταν λέμε βάλτωσε κυριολεκτούμε: νόμιζε ότι θα έκανε το μεταπτυχιακό του (χωρίς να προχωρήσει πια σε διδακτορικό όπως πίστευε), και μετά θα' ρχότανε πίσω στην Κύπρο να δουλέψει φιλόλογος, κι αυτό θα τανε. Τα βαζε με τον εαυτό του που δεν ακολούθησε έναν πιο επιστημονικό κλάδο όπως η γλωσσολογία, που στο κάτω κάτω τον ενδιέφερε πολύ. Φαινόντουσαν όλα τόσο δύσκολα μπροστά του που σκέφτηκε να τ' αφήσει όλα, να επιστρέψει στην Αθήνα και να δει μετά τί θα κανε.
Τί έγινε; Τίποτα. Αποφάσισε (ξαφνικά, χωρίς να καταλάβει πως) να δει τη ζωή πιο χαλαρά (όπως την έβλεπε πάντα, εκτός απο τους τελευταίους τρεις μήνες). Θα πάει στο Εδιμβούργο. Θα περάσει υπέροχα. Επειδή είναι μετρημένος δεν θα παρασυρθεί στους διανοητικούς αυνανισμούς τους οποίους περιέχει άφθονους ο κλάδος του. Ξέρει ότι κι αν δεν μπορούν η ιδεολογία και η κουλτούρα να μελετηθούν με hard-core επιστημονικά κριτήρια, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να μελετηθούν καθόλου, ή ότι αν τα μελετήσει κάπιος με μετριοπάθεια και διανοητική εντιμότητα, δεν θα εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα. Και ξέρει ότι η φωνή που πήγε να τον πνίξει αυτούς τους μήνες, θα τον βοηθήσει στο μέλλον για να κάνει συνεχή αυτοκριτική. Και ξέρει ότι κι αν αποφασίσει να μην προχωρήσει σε διδακτορικό, αυτό δεν σημαίνει ότι όλα θα χουν πάει λάθος. Ξέρει ότι όπως είναι ο κόσμος σήμερα, ό,τι δουλειά και να κάνει θα μπορεί μελετά ό,τι τον απασχολεί ακαδημαϊκά (Politics, Applied Linguistcs, Education όλα αυτά είναι πια κλάδοι εύκολα προσβάσιμοι από απόσταση), ακόμη κι αν δεν θα καταλήξει ακαδημαϊκός ο ίδιος.
Ξέρει ό,τι δεν είναι αυτό που κάνεις, που καθορίζει ποιος είσαι, αλλά μάλλον το αντίστροφο.
Και η μεγαλύτερη αποκάλυψη που ένιωσε; Ακόμα κι ως φιλόλογος θα είναι εντάξει. Πώς το κατάλαβε αυτό. Έκανε ψες μάθημα αγγλικών στη ξαδελφούλα του και ένιωσε πόσο διαδκεδαστικό είναι να διδάσκεις τη γλώσσα. Πόσα θέματα μπορείς ν' αγγίξεις μ' αυτό.
Και επιτέλους κατάλαβε: στο μάτι του (κι όχι στο χέρι του) είναι να πάνε όλα καλά.

15 Comments:

  • Απόλαυσα το πολλά τούτο το μικρό αυτοβιογραφικό σημείωμα. Εν ξέρω γιατί, αλλά άφηκε μου την εντύπωση ότι το έγραψες παραπάνω για να το θκιεβάσεις ο ίδιος τζιαι να διαλογιστείς πάνω του. Όπως τζιαι να έσσιει, ευτυχώς που το μοιράστηκες. Καλή συνέχεια :)

    By Blogger impius, at 5/22/2006 04:19:00 PM  

  • Να σε ρωτήσω κάτι που έχω απορία και μιας και σπούδασες φιλόλογος ξέρεις κάτι παραπάνω:

    1. Τον Μυριβήλη γιατί τον διδάσκουν στα σχολεία? Υπάρχει καμιά βαθύτερη έννοια που αδυνατώ να καταλάβω?
    2. Η Παναγιά η Γοργόνα μπορεί να χαρακτηριστεί και ανοργασμικιά λεσβία?

    Ο Μυριβήλης μου προκάλεσε ψυχολογικά προβλήματα.

    άρα φεύγεις για master?

    By Blogger drakouna, at 5/22/2006 05:53:00 PM  

  • Άσεβή
    έγραψα το για 3(ναι, 3!) λόγους:
    1. Τσείνο που είπες
    2. Να θυμηθώ την παρέα μου που εσκόρπισε σε ούλλη την ευρώπη και εισ τας US of A
    3. Να το χω τσαμέ, όποτε ξαναβαλτώνω να το θωρώ τσαι να ηρεμώ

    Δρακούνα
    Άρα ναι, φεύκω για master
    Όσο για τες ερωτήσεις σου, πρέπει να σου πω οτι δεν ξέρω για ποιον με πέρασες κυρία μου! Το είπα καθαρά: Ελληνική Φιλολογία Παν. Αθηνών: το ακαδημαϊκό ίδρυμα το οποίο αντιμετωπίζει τον 20 αιώνα λες και είναι ο άνωστος κόσμος του αύριο. Οι γνώσεις που λάβαμε όλοι εμείς οι ευτυχείς απόφοιτοι σταματούν κάπου στο 1840 (Σολωμός και Κάλβος), εκτός από τη Γλωσσολογία που φτάνουμε κάπου στο 1970. Αν λοιπόν θέλετε ενημέρωση για τη λογοτεχνία του πρώιμου 19ου αιώνα, ή ακόμα καλύτερα, για μεσαιωνικά ιπποτικά μυθιστορήματα και ακριτικά έπη ρωτήστε ελεύθερα!
    Και επειδή τα προσωπικά μου αναγνωστικά γούστα δεν αφορούν την ελλ.λογοτεχνία στις αρχές του αιώνα, αλλά και επειδή εμπιστεύομαι την κρίση σας απόλυτα θα φωνάξω κι εγώ μαζί σας:
    ''Η Παναγιά η Γοργόνα μπορεί να χαρακτηριστεί και ανοργασμικιά λεσβία και αν κάποιος έχει φωτογραφίες ή βίντεο να τα μοιραστεί με τους υπόλοιπους!''

    By Blogger Pierre Menard, at 5/22/2006 07:34:00 PM  

  • Πράγματι, ωραίο κείμενο. Χωρίς να θέλω να ανοίξω μεγάλη συζήτηση, υποψιάζουμαι ότι τζιαι ο σοσιαλισμός τζιαι ο εθνικισμός ήταν συνέπειες του Διαφωτισμού (όσο τζι αν μας φαίνεται παράξενο εκ των υστέρων) άρα κάπου πίννει νερόν η υπόθεση (είμαι μεταμοντέρνος γιατρέ μου;).

    Πάντος για να μελετήσεις την ελληνοκυπριακή ταυτότητα κάτι μου λέει ότι ο νεοελληνικός διαφωτισμός εννα σου φανεί χρήσιμος (εκάματε Δημαρά έννεν;), άρα το πανεπιστήμιο εν ήταν τζιαι τόσο άσσιημο.

    Στέλιος

    By Anonymous Anonymous, at 5/22/2006 08:13:00 PM  

  • Στέλιο,

    συμφωνώ για τον σοσιαλισμό όμως πιστεύκω πως ο εθνικισμός ήταν παραπάνω γέννημα του Ρομαντισμού παρά του διαφωτισμού, ή τουλάχιστο ετράβησε παραπάνω που φιγούρες που είχαν το ένα πόδι στον διαφωτισμό τζιαι το άλλο στον ρομαντισμό όπως για παράδειγμα τον Rousseau.

    Γενικά όμως ο συναισθηματισμός του εθνικισμού σε συνδυασμό με τις αφηρημένες οντότητες έθνους, φυλής κλπ, έννεν συμβατός με το πνεύμα [sic :P] του διαφωτισμού που ήταν εχθρικός απέναντι σε παράλογα πιστεύω τζιαι βασικά εκλογίκευε την φύση.

    By Blogger impius, at 5/22/2006 09:16:00 PM  

  • Αχ, αθώε και άδολε Στέλιο,
    μιλούμε για Παν. Αθηνών. Να το ξαναπώ: Πανεπιστήμιο Αθηνών! Ο Δημαράς μας εχρησίμεψε μόνο ως πηγή για τη μελέτη (ο θεός να την κάμει) του Παλαμά. Άρα δεν ασχοληθήκαμε καν με τη μελέτη του για τον Διαφωτισμό, παρά με την Ιστορία του της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας.

    (btw για τον Διαφωτισμό καλή πρέπει να είναι τσαι η μελέτη του Κιτρομηλίδη, που έσιει τσαι ένα Α κόλλημα με τον εθνικισμό).

    Συμφωνώ ότι ο σοσιαλισμός + ο εθνικισμός εν συνέπειες του Διαφωτισμού, τσαι βάλλω μέσα τσαι τον φιλελευθερισμό.
    Εννά έλεγα επίσης ότι τσαι ο ρομαντισμός με την τάση του να βάλλει στο κέντρο το άτομο, συγγενεύκει με τον διαφωτισμό.

    Χωρίς να θέλω να επεκταθώ, νομίζω ότι είναι δυνατή η κριτική του εθνικισμού (γιατί ακριβώς σε κάποιες του μορφές μπορεί να έχει εγγενείς λογικές αντιφάσεις) χωρίς να εγκαταλείπεις την παράδοση του διαφωτισμού.

    By Blogger Pierre Menard, at 5/22/2006 10:30:00 PM  

  • Μπαρδόν, δεν ήξερα τι ακριβώς διδάσκεται στο παν. Αθηνών. Υπέθεσα ότι το διδάσκουν. Θα γράψω post μπας και μου απαντήσει καμιά άλλη ψυχή.

    By Blogger drakouna, at 5/23/2006 08:42:00 AM  

  • Δρακούνα αστειεύκουμουν σε! Εν τσαι νόμισες πως σε αποπήρα έννεν?

    :)

    By Blogger Pierre Menard, at 5/23/2006 09:14:00 AM  

  • :) Σε έβαλα και στα links να μην νιώθεις μοναξιά!

    By Blogger drakouna, at 5/23/2006 01:54:00 PM  

  • Είδα το Δρακούνα μου,
    επιτέλους, άλλο ένα πράμα που μπορώ να διαγράψω από τη things-to-do-before-30 λίστα

    :P

    By Blogger Pierre Menard, at 5/23/2006 02:27:00 PM  

  • Γράφεις πιο συχνά, μετακόμισες, και εγώ έχω λιγότερη πρόσβαση στο ιντερνετ... keep it up σειρά :P

    By Anonymous m, at 5/23/2006 05:05:00 PM  

  • Έσυρα το μήλο....
    :p

    By Blogger Pierre Menard, at 5/24/2006 03:05:00 AM  

  • Wonderful and informative web site. I used information from that site its great. » » »

    By Anonymous Anonymous, at 2/15/2007 04:59:00 PM  

  • By Anonymous Anonymous, at 3/05/2007 05:50:00 PM  

  • What a great site film editing schools

    By Anonymous Anonymous, at 3/17/2007 04:40:00 AM  

Post a Comment

<< Home